فارس پیکس

روغن سیاه دانه و ۷ خاصیت معجزه‌آسای آن برای سلامتی • فارس پیکس

امام حسین (ع) : بخشنده ترین مردم کسی است که در هنگام قدرت می بخشد.
چهارشنبه ۲ خرداد ۱۳۹۷

۶۳۰ مقاله‌ی منتشرانجام گرفته درباره‌ی فواید روغن سیاه دانه، به‌نیکوی خواص آن را برای بدن آشکار می‌‌سازد. روغن سیاه دانه تقریبا هیچ عوارضی نداشته و فوایدی برای سلامتی‌تان دارد که فکرش را هم نمی‌کنید. کمک به سلامت پوست و مو، کاهش وخانوم، پیشگیری از سرطان و دیابت تنها بخشی از فوایدی هست که روغن سیاه دانه برای سلامتی دارد. با ادامه‌ی این مطلب همراه شوید تا با روغن سیاه دانه و خواص آن افزایش آشنا شوید.

فواید منحصربه‌فرد روغن سیاه دانه برای سلامتی

سیاه دانه گیاهی بومی جنوب غربی آسیهست. سیاه دانه با نام‌های سیاه‌ تخمه، شونیز و کمون هندی نیز شناخته می‌‌شود. زیادی از متخصصان سیاه دانه را به‌عنوان نوش‌دارویی می‌شناسند که قادر به درمان زیادی از بیماری‌ها مانند حساسیت و فشار خون بالا هست.

امروزه برخی میکروب‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک‌ها به خطری جدی برای سلامت عمومی جوامع مختلف تبدیل انجام گرفته‌اند. تحقیقی که درباره‌‌ی تأثیر سیاه دانه بر روی این میکروب‌ها شده، زیاد امیدبخش هست. براساس اعلام مؤسسه‌ی ملی سلامت امریکا، برخی سویه‌های مقاوم به درمان باکتری‌ها و ویروس‌ها، مشکلات زیر را در این کشور به‌وجود آورده‌اند:

  • برخی سویه‌ها از باکتری‌ها و ویروس‌ها به درمان‌های آنتی‌بیوتیکی مقاوم انجام گرفته‌اند و درمان آنها تقریبا غیرممکن هست. این باکتری‌ها، ویروس‌ها یا بیماری‌های ناشی از آنها عبارت‌اند از: HIV (ایدز)، هستافیلوکوک‌ها، سل،‌ آنفولانزا، سوزاک، کاندیدا و مالاریا.
  • تقریبا ۵ تا ۱۰ درصد بیمارانی که در بیمارستان بستری می‌شوند، دچار عفونت‌های ناشی از میکروی‌های مقاوم‌ به‌ آنتی‌بیوتیک می‌شوند.
  • هر ساله ۹۰۰۰۰ نفر از بیماران، در اثر این بیماری‌ها می‌میرند. درحالی‌که در سال ۱۹۹۲ این آمار نزدیک به ۱۳۰۰۰ نفر در سال بود.
  • بیمارانی که دچار آلودگی به این میکروب‌ها می‌شوند، معمولا باید مدت افزایشی در بیمارستان بمانند، به درمان‌های پیچیده‌تری نیاز دارند و زمان گیمابی آنها طولانی‌تر هست.

براساس مطالعه‌ای که در کالج جواهر لعل‌نهرو شد، محققان تأثیر روغن سیاه دانه را روی میکروب‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک‌ها بررسی کـــردند. آنها نتایج حاصل را با برخی آنتی‌بیوتیک‌ها مانند آموکسی سیلین، گاتیفلوکساسین و تتراسایکلین مقایسه کـــردند. در این مطالعه زیاد از ۱۴۴ سویه‌ی مقاوم به آنتی‌بیوتیک‌ها بررسی انجام گرفتند. افزایش آنها نسبت‌به آنتی‌بیوتیک‌ها مقاومت داشتند، ولی ۹۷ تای آنها با روغن سیاه دانه مهار انجام گرفتند.

روغن سیاه دانه در کنار روغن مرخانومگوش از محدود چیزهایی هستند که قدرت مبارزه با میکروب‌ها را دارند. این مطالعه نشان داد که روغن سیاه دانه در مبارزه با هستافیلوکوکوس اورئوس و سودوموناس آئروژینوزا که دو سویه‌ی مقاوم به درمان هستند، توانایی بالایی دارد.

حیاتی‌ترین علت تأثیر روغن سیاه دانه روی بدن به‌خاطر وجود ۳ ماده‌‌ی شیمیایی طبیعی موجود در آن هست. این ترکیبات شیمیایی مفید عبارت‌اند از: تیموکینون (TQ)، تیموهیدروکینون (THQ) و تیمول.

فیتوکمیکال‌ها: عامل اصلی در خواص سیاه دانه

بخش عمدع خواص روغن سیاه دانه به خاطر وجود فیتوکمیکال ها در آن هست.

فیتوکمیکال‌ها مواد شیمیایی گیاهی یا مواد مؤثر در گیاهان دارویی هستند. در رهستای مقابله با بیماری‌های ناشی از کپک و مخمرهای مقاوم به داروهای ضدقارچ، به‌تازگی مطالعه‌ای انجام گرفت و در آن تأثیر سیاه دانه بر این بیماری‌ها بررسی انجام گرفتند. براساس مطالعه‌ای که در مجله‌ی زیست‌شناسی مولکولی و بیوشیمی مصر به چاپ رسید، دانشمندان تأثیر تیموکینون، تیموهیدروکینون و تیمول را در برابر ۳۰ عامل بیماری‌زای انسان آزمایش کـــردند و از مشاهده‌ی نتایج زیر، شگفت‌زده انجام گرفتند:

  • هریک از ترکیبات قابلیت بازدارندگی ۱۰۰ درصدی در برابر ۳۰ عامل بیماری‌زای موردبررسی را نشان دادند.
  • تیموکینون بهترین ترکیب در برابر مخمرها و درماتوفیت‌ها نشان داد. پس از آن، تیموهیدروکینون و تیمول قرار گرفتند.
  • تیمول افزایشین خاصیت ضدمخمری را نشان داد. پس از آن، تیموکینون و تیموهیدروکینون قرار گرفتند.

جالب هست که روغن سیاه دانه محتوی هر سه ترکیب شیمیایی منحصربه‌فردی هست که برای درمان بیماری‌های مقاوم به داروهای ضدقارچ نیاز هست. باتوجه به اینکه قارچ‌ها و مخمرها نمی‌توانند در حضور این فیتوکمیکال‌ها وجود داشته باشند، بنابراین جای تعجب ندارد که دلیل محققان روغن سیاه دانه را برای بررسی در این آزمایش انتخاب کـــرده‌اند.

تیموکینون

تیموکینون یک ترکیب فعال در سیاه دانه هست که دانشمندان از دهه‌ی ۱۹۶۰ میلادی آن را بررسی کـــرده‌اند. تیموکینون به‌خاطر خاصیت آنتی‌اکسیدانی، ضدالتهاب و ضدسرطان بودن خود شناخته انجام گرفته هست. این ترکیب می‌تواند به درمان و پیشگیری از انسفالومیلیت، دیابت، آسم و سرطان‌ها کمک کند.

جالب‌توجه هست که تیموکینون علاوه‌بر ازبین‌بردن رادیکال‌های آزاد و رادیکال‌های سوپراکسید، از آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی گلوتاتیون پراکسیداز و گلوتاتیون-S-ترانسفراز محافظت می‌کند. هردوی این آنزیم‌ها با محافظت از کبد در برابر سموم، به سم‌زدایی از بدن و تقویت دفاع آنتی‌اکسیدانی سلول‌ها کمک می‌کنند.

تیموهیدروکینون

تیموهیدروکینون نیز مانند تیموکینون یکی از قوی‌ترین بازدارنده‌های طبیعی هستیل‌کولین‌هستراز در جهان هست. بازدارنده‌های هستیل‌کولین‌هستراز ترکیبات شیمیایی‌ای هستند که فعالیت آنزیمی را متوقف می‌کنند. این امر زمان و مقدار انتقال‌دهنده‌های عصبی هستیل‌کولین فعال باقی‌مانده در مغز را افزایش می‌دهد. برای اینکه از اهمیت این ویژگی تیموهیدروکینون آگاه شوید، باید بدانید که اَشکال دارویی بازدارنده‌های هستیل‌کولین‌هستراز در درمان بیماری‌های زیر موردهستفاده قرار می‌گیرند:

  • آپاتی (بی‌تفاوتی)
  • بیماری آلزایمر
  • اوتیسم
  • آب‌سیاه
  • زوال عقل
  • میهستنی گراویس
  • بیماری‌های نورودژنراتیو (بیماری‌هایی که به‌صورت پیشرونده موجب اختلال در عملکـــرد سلول‌های عصبی می‌شوند)
  • سندروم تندتپشی (افزایش ضربان قلب به‌طور غیرعادی)
  • اسکیزوفرنی
  • بیماری پارکینسون

باید به این امر توجه داشته باشید که مصرف این داروها برای بیماران، نیاز به صرف هزینه‌ی زیادی دارد. در این وضعیت هستفاده از سیاه دانه به‌عنوان درمانی طبیعی و بی‌خطر می‌تواند برای بیماران جایگزینی سالم، گیاهی و پایدار باانجام گرفت.

تیمول

تیمول جزء فعال روغن ضروری آویشن و عامل فواید آن هست. تیمول یک مونوترپن طبیعی هست که فواید زیادی دارد. به‌عنوان مثال:

  • ابزاری برای مبارزه با بیماری سل و ویروس‌های مختلف؛
  • یک ضدعفونی‌کننده‌ که مصارف پزشکی و غیرپزشکی دارد؛
  • یک آفت‌کش‌ها با قابلیت تجزیه‌پذیری سریع؛
  • علاوه‌بر اینها از آن به‌عنوان چاشنی غذاها، در عطرسازی، تولید دهان‌شویه‌ها و حتی لوازم آرایشی هستفاده می‌شود.

براساس اعلام آژانس حفاظت از محیط زیست ایالات متحده آمریکا تیمول ازجمله آفت‌کش‌هایی هست که مؤسسه اعتقاد دارد با وجود کمبود هشدارات عمومی، برای ثبت مجدد معقول هست. بنابراین مؤسسه از کمبود هشدارات عمومی به‌غیر از هشدارات ضروری ازجمله هشدارات مربوط به خلوص شیمیایی و مطالعات مربوط به ویژگی‌های شیمیایی محصول چشم‌پوشی می‌کند.

۷ خاصیت حیاتی روغن سیاه دانه

از فواید زیادی که روغن سیاه دانه برای سلامتی دارد، ۶ تا از ویژگی‌های بازدارنده‌ی آن که در مقالات علمی آمده‌اند، عبارت‌اند از پیشگیری از سرطان، دیابت، چاقی، ریزش مو، اختلالات پوستی و عفونت‌هایی مانند عفونت ناشی از هستافیلوکوک اورئوس مقاوم به متی‌سیلین.

‍۱. مبارزه با سرطان

روغن سیاه دانه به درمان و پیشگیری از سرطان ها کمک می کند.

دانشمندان اهل کرواسی فعالیت ضدتوموری تیموکینون و نیموهیدروکینون را در موش‌ها بررسی کـــردند و دریافتند که ۲ فیتوکمیکال موجود در روغن سیاه دانه می‌توانند میزان سلول‌های سرطانی را تا ۵۲٪ کاهش دهند.

باتوجه به اینکه سیاه دانه غنی از این ترکیبات هست، می‌تواند به کمک مکانیسم‌های زیر موجب پیشگیری و درمان سرطان شود:

  • مبارزه با تکثیر سلول‌های سرطانی؛
  • القای آپوپتوز (مرگ پلن‌ریزی‌انجام گرفته‌ی سلول)؛
  • جلوگیری از رانجام گرفت سرطان در داخل چرخه‌ی سلولی؛
  • تولید انواع اکسیژن فعال؛
  • ضدمتهستاز (جلوگیری از گسترش و مهاجرت سلول‌های سرطانی از یک بافت به بافت‌های دیگر)؛
  • ضدرگ‌زایی (جلوگیری از ایجاد رگ‌های خون‌رسان در درون تومورها و جلوگیری از رانجام گرفت آنها).

براساس مطالعه‌ای تأثیرات تیموکینون در مقابله با سرطان روده‌ی بزرگ، پروستات، پانکراس و ریه در موش‌ها بررسی انجام گرفت. این مطالعه نشان داد ترکیب تیموکینون با داروهای رایج شیمی‌درمانی، تأثیر شیمی‌درمانی را افزایش داده و از سمی‌بودن آن می‌کاهد.

۲. سلامت کبد

کبد یکی از حیاتی‌ترین اعضای بدن هست. تقریبا پایانی سموم در کبد تجزیه می‌شوند. صفرای تولیدانجام گرفته از کبد، کلید هضم چربی‌ههست و موجب شادابی و سلامت روح و جسم‌تان می‌شود.

در کسانی‌ که براثر عوارض جانبی داروها، سوءمصرف نوشیدنی‌های الکلی یا به‌خاطر بیماری‌ها با ضعف عملکـــرد کبد مواجه هستند، روغن سیاه دانه می‌تواند به‌طور شگفت‌انگیزی سرعت بهبود کبد را افزایش دهد. در مطالعه‌ای تازه دانشمندان کشف کـــردند روغن سیاه دانه به عملکـــرد و سلامت کبد کمک می‌کند و از آسیب‌های وارد بر آن و بیماری‌های کبدی جلوگیری می‌کند.

۳. پیشگیری از دیابت

براساس مقاله‌ای که اخیرا در مجله‌ی غدد درون‌ریز و متابولیسم به‌چاپ رسید، محققان هندی کشف کـــردند که روغن سیاه دانه می‌تواند سلول‌های بتای پانکراس را تا حدی احیا کند، غلظت انسولین سرم را کاهش بدهد و گلوکز بالارفته‌ی سرم را بکاهد. این موضوع زیاد بااهمیت هست. زیرا با این تفاسیر سیاه دانه یکی از محدود مواد طبیعی هست که می‌تواند از دیابت نوع نخست و دیابت نوع دوم پیشگیری کند.

براساس مطالعه‌ای سیاه دانه مانند داروی دیابت «متفورمین» می‌تواند تحمل فرد نسبت‌به گلوکز را افزایش دهد، اما عوارض جانبی چشمگیری ندارد و خاصیت سمی کمی دارد. این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا متفورمین که به‌طور رایج برای درمان دیابت نوع دوم تجویز می‌شود، می‌تواند موجب بروز عوارض جانبی زیر شود:

۴. کاهش وخانوم

کمک به کاهش وخانوم از خواص روغن سیاه دانه هست.

مجله‌ی دیابت و اختلالات متابولیکی مطالعه‌ای را به‌چاپ رساند که در آن از گیاهانی که خاصیت ضدچاقی دارند، نام برده انجام گرفت. در این بین نام روغن سیاه دانه نیز به‌عنوان یکی از مؤثرترین درمان‌های طبیعی به‌چشم می‌خورد.

سیاه دانه با خاصیت ضدالتهاب خود به همان شکلی که به درمان دیابت کمک می‌کند، به کاهش وخانوم کمک می‌کند. با کاهش محرک‌های افزایش وخانوم، روغن سیاه دانه به میلیون‌ها نفر برای کاهش وخانوم کمک می‌کند. تأثیر سیاه دانه در کاهش وخانوم به روش‌های زیر انجام می‌شود:

۵. کاهش ریزش مو

یکی از بهترین خواص روغن سیاه دانه توانایی آن در کاهش و جلوگیری از ریزش مو هست. کسی دقیقا نمی‌داند این ویژگی روغن سیاه دانه برای چیست، اما به‌احتمال قوی این ویژگی به‌خاطر خاصیت آنتی‌اکسیدانی و ضدمیکروبی آن هست. سیاه دانه با تقویت فولیکول‌های مو، موجب هستحکام ریشه‌ی مو می‌شود.

۶. سلامت پوست

ملانین در شبکیه، مشیمیه و اپیدرم تولید می‌شود. این رنگدانه‌ از پوست در برابر آسیب‌ها محافظت می‌کند. ملانین باعث ایجاد رنگ خاص چشم و پوست می‌شود. روغن سیاه دانه با تنظیم تولید ملانین می‌تواند به سلامت و جوانی پوست و سلول‌های آن کمک کند.

به‌عنوان مثال در مطالعه‌ای که پژوهشگران ایرانی انجام دادند، مشاهده انجام گرفت که تأثیرگذاری سیاه دانه در بهبود کیفیت پوست و کاهش انجام گرفتت اگزما روی دست به‌اندازه‌ی کرم پوستی بتامتازون هست. باتوجه به اینکه روغن سیاه دانه تقریبا عوارض جانبی‌ای ندارد، می‌تواند گزینه‌ای زیاد معقول در برابر درمان‌های دارویی برای اختلالات پوستی باانجام گرفت.

۷. مبارزه با عفونت‌ها (ناشی از هستافیلوکوک اورئوس مقاوم‌به متی‌سیلین)

سیاه دانه با عفونت ناشی از هستافیلوکوک اورئوس مقاوم به متی‌ سیلین مبارزه می کند. - روغن سیاه دانه

در میان پایان میکروب‌های مقاوم‌به‌ آنتی‌بیوتیک که روغن سیاه دانه می‌تواند نابود کند، هستافیلوکوک اورئوس مقاوم‌به متی‌سیلین یکی از حیاتی‌ترین‌ههست. این باکتری در بیمارستان‌های سراسر جهان مشکلات جدی ایجاد کـــرده هست. زیرا عفونت‌های معمولی ناشی از هستاف‌ها کم‌کم درحال مقاوم‌انجام گرفتن در برابر آنتی‌بیوتیک‌های رایج هستند. افراد مسن افزایش درمعرض خطر قرار دارند. زیرا این باکتری عمدتا به‌وسیله‌ی روش‌های تهاجمی مانند عمل‌های جراحی، لوله‌های داخل‌وریدی (تزریق سرم یا دارو به داخل ورید بیمار) و مفاصل مصنوعی گسترش می‌یابند. باتوجه به ضعف دستگاه ایمنی افراد مسن و افزایش جمعیت این افراد، عفونت‌های ناشی از این باکتری به مشکلی جدی برای سلامت عمومی تبدیل انجام گرفته هست.

خوشبختانه یکی از حیاتی‌ترین فواید روغن سیاه دانه مبارزه با باکتری هستافیلوکوک اورئوس مقاوم‌به متی‌سیلین هست. دانشمندان پاکستانی تعدادین سویه از هستافیلوکوک اورئوس مقاوم‌به متی‌سیلین را بررسی و کشف کـــردند که همه‌ی آنها به روغن سیاه دانه حساس‌اند و مصرف روغن سیاه دانه موجب می‌شود روند انتشار آنها آهسته یا متوقف شود.